Leczenie bruksizmu

Stres a występowanie bruksizmu

Wiele współczesnych źródeł wskazuje rosnący stres jako przyczynę zwiększenia częstości występowania dysfunkcji ssż u osób dorosłych, a w szczególności wśród młodych dorosłych. Silne napięcie emocjonalne często jest powodem przedwczesnych kontaktów zębów zwarciowych, a co za tym idzie — zwiększenia napięcia mięśni żucia. Istotnym czynnikiem są również parafunkcje, które rozładowują napięcie oraz stres. Zaobserwowano, że najczęstszymi symptomami ze strony ssż związanymi ze stresem są:

• Ból części twarzowej czaszki
• Ograniczenie ROM żuchwy
• Ból mięśni żwaczy podczas badania palpacyjnego
• Trzaski i dźwięki stawowe w czasie ruchów ssż
• Ograniczenie odwodzenia ssż
• Dewiacja żuchwy

Wiele źródeł wykazuje również silne korelacje stanu emocjonalnego i psychicznego pacjentów na odpowiedzi mięśni narządu żucia. Ponadto, stres potęguje proces spadku zdolności adaptacyjnej organizmu człowieka, co prowadzi bezpośrednio do ograniczenia elastyczności krążka stawowego. W efekcie wykazuje on deficyty zdolności do przyjęcia obciążenia. Spada również poziom kolagenu w chrząstce stawowej, a także warstwie podchrzęstnej ssż.

Piśmiennictwo

• Laskin D: Etiology of the pain – dysfunction syndrome. JADA 1969; 79: 147-153.
• Grzesiewska K., Liśniewska-Machorowska B., Łabiszewska-Jaruzelska F., Pisulska-Otremba Agnieszka, Ortopedia szczękowa zasady i praktyka, podręcznik dla studentów stomatologii, PZWL, Warszawa, 1997, 180-181
• Ding- man RO, Grabb WC: Surgical anatomy of the mandibular ramus of the facial nerve based on the dissection of 100 facial halves. Plast Recon Surg Transplant Bull 1962; 29: 266- 272.

Czym są parafunkcje?

Parafunkcje (czynności stereotypowe) to destrukcyjne nawyki, które wykonujemy regularnie, bez poczucia świadomości i niecelowo, często w sytuacjach stresowych. Za parafunkcje zwarciowe uznajemy takie, podczas których występuje kontakt zębów przeciwstawnych. Za ich przyczynę uznajemy głównie wspomniane wcześniej nadmierne pobudzenie mięśni narządu żucia, wszelkiego rodzaju zaburzenia ze strony ssż, a przede wszystkim czynniki psychogenne. Do grupy tej zaliczamy przede wszystkim nadmierne zaciskanie oraz zgrzytanie zębami. Obie z wymienionych parafunkcji są określane mianem bruksizmu. Może on występować zarówno w czasie snu, jak i w czasie funkcjonowania w ciągu dnia. Rozwijając problematykę bruksizmu, możemy wyróżnić jego kilka podstawowych form:

• Bracing (brak odpowiednika w j.polskim) – nawykowe trzymanie żuchwy w poszczególnej pozycji w bezruchu
• Thrusting (brak odpowiednika w j.polskim) – szybkie, nagłe ruchy żuchwy, które najczęściej odbywają się w kierunku bocznym bądź przednim
• Grinding (zgrzytanie) – ruch tarcia zębów o siebie wskutek nadmiernej aktywności mięśni narządu żucia
• Clenching (zaciskanie) – nadmierne oddziaływanie sił statycznych na zęby będące w kontakcie, również poprzez nadmierną aktywność mięśni narządu żucia.

Parafunkcje niezwarciowe zachodzą bez występowania kontaktu przeciwstawnych zębów. Do najczęściej występujących przykładów zaliczamy:

• Odruch ssania
• Nagryzanie warg
• Nagryzanie palców
• Nagryzanie błon śluzowych policzków
• Obgryzanie paznokci

Piśmiennictwo:

Grzesiewska K., Liśniewska-Machorowska B., Łabiszewska-Jaruzelska F., Pisulska-Otremba Agnieszka, Ortopedia szczękowa zasady i praktyka, podręcznik dla studentów stomatologii, PZWL, Warszawa, 1997, 180-181